📐 ગુજરાતી સમાસ પરિચય
૧
દ્વન્દ્વ સમાસ
જ્યારે બંને પદ મુખ્ય હોય અને 'અને' અથવા 'કે' થી વિગ્રહ થાય.
ઉદાહરણ: માતા-પિતા (માતા અને પિતા), હાર-જીત (હાર કે જીત)
૨
તત્પુરુષ સમાસ
જ્યારે પદો વિભક્તિના પ્રત્યયો (નો, ની, નું, ના, માં, થી) થી જોડાયેલા હોય.
ઉદાહરણ: મરણશરણ (મરણને શરણ), વનવાસ (વનમાં વાસ)
૩
મધ્યમપદલોપી સમાસ
વિગ્રહ કરતી વખતે વચ્ચેના ખૂટતા પદો ઉમેરવા પડે.
ઉદાહરણ: આગગાડી (આગ વડે ચાલતી ગાડી), સિંહાસન (સિંહની આકૃતિવાળું આસન)
૪
ઉપપદ સમાસ
જેનું છેલ્લું પદ ક્રિયાપદ (કરનાર) હોય.
ઉદાહરણ: પંકજ (કાદવમાં જન્મનાર), નર્મદા (નર્મ એટલે કે આનંદ આપનાર)
૫
કર્મધારય સમાસ
જ્યારે એક પદ વિશેષણ અને બીજું પદ વિશેષ્ય હોય.
ઉદાહરણ: મહાદેવ (મહાન એવા દેવ), કાજળકાળી (કાજળ જેવી કાળી)
